Zo komt strategie tot leven in de kinderopvang
Kinderopvangorganisaties staan middenin grote veranderingen. De arbeidsmarkt is krap, de financiering van het stelsel is in beweging en de samenwerking met het onderwijs wordt steeds intensiever. Tegelijkertijd draait het elke dag om hetzelfde: goede opvang en ontwikkeling voor kinderen, met betrokken pedagogisch professionals.
Juist in die context is een heldere strategie belangrijk. Niet als dik document voor de bestuurstafel, maar als gedeeld toekomstbeeld dat iedereen begrijpt: van bestuur en MT tot de professionals op de groep.
Flatland werkt regelmatig samen met kinderopvangorganisaties om strategie zichtbaar, tastbaar en van iedereen te maken. In dit artikel delen we drie voorbeelden: GO! Kinderopvang, Okidoki Kinderopvang en Stichting Kinderopvang Huizen (SKH).
''In de samenwerking met Flatland wordt je geprikkeld om op een dieper niveau na te denken over de gemaakte keuzes van je strategische koers. Dit leidt niet alleen tot aanscherping, maar ook tot het meer tastbaar maken voor de gehele organisatie.''
Samen bouwen aan een strategisch plan: Okidoki Kinderopvang
Okidoki Kinderopvang vroeg Flatland in 2025 om de ontwikkeling van het Strategisch Plan 2026-2029 te begeleiden. Wat dit traject bijzonder maakte: het bestuur wilde de strategie écht samen met de organisatie laten ontstaan. Betrokkenheid en eigenaarschap op de werkvloer waren een hoofddoel. Het plan moest er een worden waarin pedagogisch medewerkers zichzelf herkennen, en dat ze zelf in de praktijk willen waarmaken.
In co-creatiesessies bouwden we samen aan dat gedeelde toekomstbeeld. Vooraf haalden we in de hele organisatie perspectieven op: de pedagogisch medewerkers op de locaties én de staf op kantoor benoemden in ‘rozen, doornen en knoppen’ eerlijk wat goed gaat, waar het schuurt en waar kansen liggen. Een strategisch team uit alle geledingen verwerkte en scherpte die oogst aan tot duidelijke keuzes. De discussies en uitkomsten vertaalden we naar sessietekeningen, een praatplaat, werktemplates en een strategiepresentatie. Tot slot schreven we mee aan het strategisch beleidsdocument. Zo is de strategie niet alleen scherp geformuleerd, maar ook zichtbaar en bespreekbaar in de hele organisatie.
Halverwege wisselde het bestuur. Dat maakte het traject complexer, maar we maakten er een kans van: juist op dat moment gaven we de werkvloer de ruimte om een stap naar voren te zetten en mee richting te geven.
Om het opgebouwde momentum vast te houden, tuigden we een cyclus van 100-dagenplannen op. Teams gaan er zelf mee aan de slag: concrete strategische acties, in behapbare stappen en met een duidelijk ritme. Zo blijft het niet bij een document, maar vertaalt de strategie zich telkens opnieuw naar wat teams de komende 100 dagen echt oppakken. Zo werd de strategie voor Okidoki iets van iedereen.
Zo ziet dat er concreet uit
Kernwaarden en een gedeelde IKC-visie: GO! Kinderopvang
GO! Kinderopvang is een maatschappelijke organisatie zonder winstoogmerk. De organisatie heeft locaties in Lelystad, Almere en Zeewolde en onderscheidt zich door de nauwe samenwerking met lokale onderwijsorganisaties.Voor GO! co-creëerden we eerst het strategisch plan en vatten dat samen in een praatplaat. Dat deden we in een gestructureerd proces, met locatiemanagers, kantoor én de werkvloer aan tafel.
Daarnaast visualiseerden we de kernwaarden en de IKC-visie: het gezamenlijke toekomstbeeld waarin opvang en onderwijs voor kinderen één wereld vormen, in plaats van twee gescheiden werelden. Beide brachten we ook tot leven in een korte animatie.
Zo’n visualisatie doet twee dingen tegelijk. Intern geeft het medewerkers houvast: dít is waar we voor staan en hier werken we naartoe. Extern maakt het de samenwerking met schoolbesturen en andere partners concreet, omdat iedereen letterlijk naar hetzelfde beeld kijkt.
Dat het werkt, bleek in de praktijk: de visuals en de animaties van de kernwaarden en IKC-visie speelden een doorslaggevende rol bij het winnen van de tender voor de Montessori Campus in Almere.
De positieve ervaring bij GO! was voor Irene van den Haak later de reden om Flatland ook bij Stichting Kinderopvang Huizen te betrekken.
Zo ziet dat er concreet uit
Van papier naar praktijk: meerjarenstrategie en jaarplannen bij SKH
Stichting Kinderopvang Huizen (SKH) biedt dagopvang, peuteropvang en BSO in Huizen, Blaricum, Laren en Eemnes en is daarmee een van de grotere spelers in de regio. Toen Irene van den Haak in 2022 aantrad als directeur-bestuurder, lag er al een strategie op papier. De uitdaging: hoe maak je die strategie levend en tastbaar voor iedere medewerker, in een organisatie die werkt vanuit co-management en eigenaarschap?
In een aantal sessies met een delegatie van het MT vertaalden we de strategie naar het organisatiejaarplan, verbeeldden die in een praatplaat. Daarnaast ontwikkelden we een jaarplanformat waarmee locaties en units hun eigen jaarplan maken: flexibel genoeg voor de eigenheid van elke locatie, maar altijd verbonden met de strategische pijlers.
Het resultaat: elke locatie kreeg een ingelijste tekening én het format, dat ook digitaal beschikbaar is en jaarlijks wordt bijgewerkt. Tijdens kwartaalbijeenkomsten bespreken managers de voortgang aan de hand van hun ingevulde jaarplannen. Dat succes leidde tot een vervolg: ook de meerjarenstrategie 2024-2025 werd samen herzien en gevisualiseerd.
Zo ziet dat er concreet uit
Waarom visueel denken werkt in de kinderopvang
Deze drie trajecten laten hetzelfde zien: strategie wordt een gesprek in plaats van een document. Door samen te tekenen zie je letterlijk waar je staat ten opzichte van elkaar, en dat creëert draagvlak tijdens het proces, niet pas erna. De kinderopvang leent zich daar bij uitstek voor. Het is een sector van doeners, waar een heldere plaat op de locatie meer teweegbrengt dan een beleidsstuk op intranet.
Als kinderopvang de kracht van visueel denken
Stuur Willem een berichtje! Hij vertelt je er graag meer over en denkt met je mee over strategie, jaarplannen en gedeelde toekomstbeelden.
Neem contact opManaging Partner
