Een ‘Bold Vision’ voor de groene Europese haven van 2050

De uitdaging: 25 experts, één gedeelde koers voor Europa's havens

Europese havens staan voor een serieuze transitie. Decarbonisatie, nieuwe energiebronnen, veranderende handelsstromen, de relatie tussen haven en stad; het zijn vraagstukken die te maken hebben met hoe we onze toekomstige economie en samenleving in willen richten.

In het kader van het Europese onderzoeksproject MAGPIE werken havens, kennisinstellingen en beleidsmakers uit heel Europa samen aan een antwoord op die vraagstukken. Eén van de werkpakketten is het ontwikkelen van een ‘bold vision for the future green European port in 2050’.

Hier spelen meerdere uitdagingen tegelijk. Inhoudelijk is de opgave complex en meerduidig: wat betekent duurzaamheid voor een haven, en hoe ziet de weg daarnaartoe er in de praktijk uit?

Maar minstens zo groot is de menselijke uitdaging. De betrokkenen komen uit verschillende landen, van verschillende organisaties en disciplines. Tussen havens zijn enorme verschillen, van groot tot klein, aan zee of in het binnenland. Ze kennen elkaars context niet en spreken impliciet verschillende talen als het gaat om prioriteiten en perspectieven. En toch moeten ze samen optrekken, om te komen tot een gedeelde visie die breed gedragen wordt.

Hoe zorg je dat een groep internationale experts en stakeholders niet blijft hangen in abstracte discussies of vrijblijvende uitwisseling, maar daadwerkelijk samen aan iets bouwt dat breed gedragen wordt?

Onze aanpak: van verbeelding naar concrete stappen

Een gedeelde visie praat je niet bij elkaar, die maak je samen.We bedachten en begeleidden een intensieve workshopdag in Rotterdam, opgebouwd vanuit vier thema’s.

Met ‘design fiction’ methodieken verbeeldden deelnemers in kleine groepen op een open en creatieve manier hoe de toekomst eruit zou kunnen zien. Deze aanpak zorgt voor verbinding en inzicht in elkaars perspectieven nog voordat de inhoud op tafel komt. Vanuit die gedeelde energie werkten de groepen toe naar een gezamenlijke ambitie voor 2050: met visuele werkvormen werd dit concreet en aanwijsbaar. Met behulp van grote visuele templates brachten de groepen die ambitie vervolgens terug in concrete stappen in de tijd (langs thema’s als energietransitie, nieuwe modaliteiten en de verhouding tussen haven en stad) naar behapbare stappen voor 2040 en 2030.

Het resultaat: een gedragen visieplaat én gedeeld begrip

Het meest zichtbare resultaat was een grote, gezamenlijk gebouwde visieplaat: een visueel overzicht van de ambitie voor de groene Europese haven van 2050, met concrete thema’s. Dit beeld is vervolgens in een aantal vervolgstappen uitgewerkt en gebruikt als inhoudelijke basis voor de uiteindelijke visie.

Maar de opbrengst die het meest bijdraagt aan het succes van zo’n langlopend programma is minder tastbaar. Deelnemers die de dag begonnen als relatieve onbekenden vertrokken met gedeeld begrip van de opgave en meer inzicht in elkaars perspectief. Er was verbinding ontstaan tussen mensen, organisaties en tussen elkaars ideeën.

Heeft jouw organisatie ook een vraagstuk waarbij mensen uit verschillende werelden, disciplines of organisaties tot een gedeelde koers moeten komen? We denken graag met je mee.